Vossen van de Spik

Gestamp van laarzen of geblaf van soldaten kregen op moder Vossen geen vat. Zij, haar zes zonen en twee dochters bogen niet voor intimidaties en geweld. Ook niet de pas dertienjarige Rika.

De Duitsers vermoedden aanvankelijk niet wat er op de Spik gebeurde. Dat van daaruit geallieerde piloten, ontsnapte Franse krijgsgevangenen en Joden verder werden geholpen. Dat er onderduikers zaten. Dat de zoons van moder Vossen actief waren in het verzet. Dat de oudsten contact hadden met de beruchte bospartizanen uit Helden-Baarlo. Ook toen dat besef wel tot de bezetter doordrong, hadden ze aan de Vossen van Spik een taaie tegenstander.

Stiekem

Op de Spik was het leven in de oorlog hard. Boeren moesten aan de Duitsers leveren. Alleen wat ze voor hun gezin nodig hadden, mochten ze houden. Fraude was gevaarlijk. De controles waren streng en verraad lag altijd op de loer. Stropen was verboden. Het ‘gezin Vossen’ telde soms meer dan veertig personen. Moder stond aan het hoofd van illegale huishoudelijke bedrijvigheid. Zieke en getraumatiseerde mensen vereisten bijzondere aandacht. Beddengoed en kleding van onderduikers moest worden gewassen en versteld. Opgevangen piloten kregen burgerkleding. De vrouwen maakten oude kleding op maat voor de nieuwe drager. Op het eind van de oorlog was het lastig om nog geschikte spullen te vinden. Alles moest stiekem gebeuren.

Moeder of verzetsvrouw

Dit is oorlog: wantrouwen maakt het leven lastig; te veel vertrouwen maakt het gevaarlijk. Moder Vossen en haar kinderen waren zich daar constant van bewust. Om hulp te krijgen, moesten ze mensen vertrouwen. Maar één verkeerd woord tegen de verkeerde persoon kon de dood betekenen. Verraad lag op de loer. Wat doet dat met het leven van mensen? Konden de oudste zonen Vossen veilig een verkering aangaan? Mochten de meisjes vriendinnen hebben? Welke dorpsgenoten hadden het hart op de juiste plaats? En dan wordt moder Vossen aan het einde van de oorlog geconfronteerd met een absurde situatie. Een Duitse soldaat klopt aan voor hulp. Laat zij het gevoel van de moeder spreken? Of het verstand van de verzetsvrouw?

Hard tegen hard

Moder Vossen dreef de bezetters tot wanhoop. Een eenvoudige boerenvrouw was hen te slim af. Dat was hun eergevoel te na. Soldaten hadden de boerderij en stallen al vaker van onder tot boven onderzocht. Met Duitse Gründlichkeit. Zonder succes. En toch wisten de Duitsers haast zeker dat de Spik een broeinest was van illegaliteit en verzet. Ze besloten de boerderij nogmaals aan een grondig onderzoek te onderwerpen. Moder Vossen en haar gezin werden zwaar bedreigd om hun geheimen prijs te geven. Wat ging er in hun hoofden om? Hoeveel veerkracht heeft een mens? Hoeveel twijfel kan hij aan? Hoe sterk is de wil om kalm te blijven en niet toe geven? Hoe sterk is de geest om de angst voor pijn en dood te weerstaan? Hoe groot is de kracht van het vertrouwen in elkaar? Het geloof in een goede afloop?

Dubbel gezicht

De bezetters waren aan de verliezende hand. Toch gaven ze niet op. Met teksten als Wir kapitulieren nie! op gevels, daken en schuttingen spraken ze zichzelf moed in. Maar de geallieerden rukten op. Op 14 november 1944 namen ze Haelen vanuit Heythuysen onder granaatvuur. Het doel: De Duitsers opjagen, zodat de bevrijders zo weinig mogelijk weerstand zouden ondervinden. Het gevolg: de laatste dagen voor de bevrijding vielen er nog burgerdoden. Moder Vossen en haar twee dochters stonden er alleen voor. Het verzet vanuit de Spik was gestopt. Alle onderduikers waren weg. Twee dagen later werd de Spik bevrijd. Een feest met een dubbel gezicht.

Het is baeter väör niks te weite, dan kins se ouch neet alles verraoje.

Anna

In november 2019 is het 75 jaar geleden dat de kernen rondom het natuurgebied Leudal zijn bevrijd.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief
Aanmelden
Contact

Secretariaat
Schepenbank 59
6081 DC Haelen

M. 06 156 63 637
B.G.G. 06 370 73 041
E. secrleudalbevrijd@gmail.com